Eger-de Hudaý bar bolsa,
onda Onuň Özi barada bize habar ýetirmegiň nähilidir
bir usullaryny işläp düzendigini hasap etmek bolar. Biz
Bibliýanyň Onuň adama eden ylhamydygyna hem-de onda Hudaýy
aýan edýän häsiýetini
görýändigimize ynanýarys. Şonuň
üçin-de Taňrynyň Sözi munuň „tohumydyr” (1
Petrus). Çünki eger-de ol biziň aňymyza täsirini
ýetirýän bolsa, onda biziň içimizde özünde
Hudaýyň häsiýetini jemleýän täze bir
jan peýda bolýar (Ýakup 1:18; 2 Korintoslylar 5:17).
Şonuň üçin biz Taňrynyň Sözüni
näçe köp özümize siňdirip hem-de Onuň
derslerine akyl ýetirip bilsek, şonça-da biz
Hudaýyň birkemsiz häsiýetine laýyk bolan (Koloseliler
1:15) „Öz Oglunyň keşbine dönmäge”
başlaýandyrys (Rimliler 8:29). Bibliýanyň taryhy
bölümleriniň gymmatlygy hem şundan ybaratdyr. Munda
hemişe şol bir esasy häsiýetleri ýüze
çykaryp, Hudaýyň adamlara hem-de halklara nähili
garandygy baradaky jümlelerden doludyr.
Gadymy ýewreý
dilinde adamyň ady onuň häsiýetini ýa-da onuň
özi baradaky maglumaty beýan edipdir. Ynha muňa
birnäçe aýdyň bolan mysallar:
"Isa" = "Halasgär", çünki "Ol Öz halkyny günälerinden halas
eder" (Matta 1:21).
"Ybraýym" = "Ummasyz köplügiň atasydyr" - "Men seni ummasyz köp halklaryň
atasy ederin"
(Barlyk Kitaby 17:5).
"How Ene" = "Ýaşaýan", “çünki ol ähli
ýaşaýanlaryň enesi boldy" (Barlyk Kitaby
3:20).
"Simun" = "Diňleýän" - "Reb meniň
söýülmezdigimi eşitdi hem-de maňa muny berdi" (Barlyk Kitaby 29:33).
Şonuň üçin
Hudaýyň atlarynyň we titullarynyň bize Ol hakda köp
maglumaty berjekdiklerine garaýşmaklyk gerekdir.
Hudaýyň häsiýetinde we niýetlerinde köp
ugurlaryň bar bolandygy üçin Onuň ýeke adynyň
ýokdugy bellidir. Hudaýyň atlarynyň jikme-jik
öwrenilmegi suwa çokundyrylmadan soňra öwrenilse gowy
bolar. Taňrynyň häsiýetiniň soňraky
öwrenilmegi, munuň Onuň adynda nähili aýdylyşy
biziň Reb Hudaýdaky bütin ömrümiziň dowamynda
öwrenilmelidir. Aşakda görkezilen maglumatlar bu mugzuga bolan
girişi görkezmekden ybaratdyr.
Haçanda Musa
ömrüniň has aýgytly pursatlarynyň dowamynda imanada
berkemek üçin Hudaý hakda has jikme-jik öwrenmegi
islände, Perişde „Ýahweniň adyny ykrar etdi.
Şonda Reb onuň huzuryna geçip, şeýle diýdi:
Reb, Reb, ynsansöýüji we rehimdar, uzak çydamly we
köp rehimdarly hem-de hakyky, müňlerçe nesle çenli
rehimdarlygyny (hakykaty we bar bolan) saklaýan, ýazygy we
jenaýaty we günäni bagyşlaýan, ýöne
temmisiz goýmaýan Hudaýdyr" (Çykyş
Kitaby 34:5-7).
Bu Hudaýyň
atlarynyň Onuň häsiýetlerini aýan
edýän aýdyň subutnamadyr. Hudaýyň bu atlara
eýe bolmagy Hudaýyň şahsyýetdigini we biziň
ynsan tohumymyzda şeýle hem ösüp biljek
häsiýetleriň munuň ýaly yzlarynyň salgym
ruhda bolýandygyny pikir etmegiň akmaklykdygyny tassyklamaga
ýardam edýär.
Hudaý Özüne
diňe bir esasy ady saýlap aldy. Ol munuň üsti bilen
tanymal bolmak hem-de adamlaryň bu boýunça Ozüni
ýatlap bilmeklerini isledi. Bu Onuň adamlar bilen
niýetiniň jemidir, netijesidir.
Ysraýyllylar
Müsürde gul bolupdyrlar hem-de özleri babatynda
Hudaýyň Öz niýetlerini ýatlatmagyna
mätäç bolupdyrlar. Musa Hudaýyň adyny olara yglan
etmek tabşyrylypdy. Bu olara Müsürden çykmaga hem-de wada
edilen ýere ugramak ýolyny başlamaga sebäp tapmaga
ýardam bermelidi (deňeşdiriň 1 Korintoslylara 10:1).
Ýöne suwa çokundyrylmadan hem-de Taňrynyň
Şalygyna tarap ýolumyzy ugrukdarmaga başlamazdan
öňürti biz Hudaýyň atlary babatyndaky wajyp esaslara
düşünmelidiris.
Hudaý Özüniň adynyň
„Ýawhedigini” ysraýyllylara aýtdy. Bu „Men Bardyryn”
diýmegi aňladýandyr ýa-da has dogry terjime edilende
„Men kim bolsam, şol hem bolaryn” diýmegi aňladýandyr
(Çykyş Kitaby 3:13-15). Bu at soňra birneme
giňeldilipdir: "Şonda Hudaý Musa ýene
şeýle diýdi: Ysraýyl ogullaryna şulary
aýt: REB (Ýahwe), siziň atalaryňyzyň
Hudaýy maňa göründi, Ybraýymyň Hudaýy,
Yshagyň Hudaýy we Ýakubyň Hudaýy...Ynha
Meniň müdümilik adym hem-de Men hakda nesilden nesle
ýatlama" (Çykyş Kitaby 3:15).
Şuňa görä-de,
Hudaýyň doly ady „REB Hudaý”.
Köne Äht uly
möçberde gadymy ýewreý dilinde ýazylypdyr we
haçanda „Hudaý” sözüni aňladýan gadymy
ýewreý sözleri barada aýdylanda islendik terjime alaçsyz
köp zatlary goýberýär. „Hudaý” diýlip
terjime edilýän gadymy ýewreý sözleriniň
iň giňden ýaýranynyň biri hem „ellohim”
sözüdir. Bu „kuwwatlylar” diýmegi aňladýandyr. Bizň
Ol barada ýatlamagymyz üçin Onuň isläýn
„ýadygär” ady ÝAHWE ELLOHIMDIR. Bu KUWWATLYLARYŇ
TOPARYNDA ÖZÜNI AÝAN EDÝÄNIŇ
ÖZÜDIR.
Şonuň
üçin-de, Hudaýyň niýeti adamlaryň uly
toparynda Öz häsiýetini we öz barlygyny aýan
etmekden ybaratdyr. Onuň sözüne boýun bolup, biz
häzir hem Taňrynyň birnäçe häsiýetlerini
kämilleşdirip bilýändiris. Şonuň
üçin hem Hudaý Özüni bu durmuşda hakyky
ynanýan adamlarda aýan edýändir.Ýöne
Hudaýyň ady gelejek wagtyň hem weliligidir. Çünki
şol wagt ýer ýüzi Onuň häsiýetine we
aslyna görä kybapdaş bolan adamlardan dolar
(deňeşdiriň 2 Petrus 1:14). Eger-de biz Hudaýyň
niýeti bilen utgaşmagy hem-de ebedi durmuşa eýe bolup,
ony doly kämil derejede alyp baryp, Onuň ýaly
ölmez-ýitmez bolmagy isleýän bolsak, onda biz Onuň
ady bilen hem utgaşmalydyrys. Munuň üçin birinji
Onuň adyndan, ýagny Ýahwe Ellohimiň (Matta 28:19)
adyndan suwa çümdürilip çokundyrylmalydyrys. Bu
şeýle hem bizi Ybraýymyň nesilleri („tohumy”)
edýändir (Galatýalylar 3:27-29). Çünki bu
Taňrynyň adynyň weliligini beýan etjek „kuwwatlylar”
(„ellohim”) topary tarapyndan olara ebedi miras ýeri wada berlipdi (
Barlyk Kitaby 17:8; Rimliler 4:13). 3-nji bapda bu hakda
has jikme-jik aýdylýar.